Samandağ’da uygulamalı topluluk temelli planlama

Samandağ, Hatay’da düzenlenecek Samandağ Yaşayan Miras Çalıştayı 2027: Uygulamalı Topluluk Temelli Planlama için başvurular açıldı. Çalıştay, Architecture Sans Frontières UK (Sınır Tanımayan Mimarlık UK, ASF-UK), Hatay Deprem Dayanışması Derneği (DDD) ve Mekanda Adalet Derneği (MAD) ortaklığında, Architecture Sans Frontières Germany'nin katkılarıyla ve University of Sheffield, University College London ve Oxford Brookes University desteğiyle düzenlenmektedir.

Depremlerin ardından Türkiye'nin güneyinde ortakların üç yıldır sürdürdüğü çalışmalar ve 2026 yılında Samandağ'da düzenlenen Change by Design çalıştayından hareketle, bu yılki çalıştay katılımcılara somut bir proje üzerinden topluluk temelli planlamayı öğrenme ve uygulama fırsatı sunuyor.

Yeniden inşaya yaşayan miras perspektifinden yaklaşan çalıştayda katılımcılar, bölge sakinleri ve yerel ağlarla birlikte çalışarak yerel önceliklerin, bilginin ve gündelik pratiklerin tasarım önerilerine nasıl yansıtılabileceğini, iş birliği olanaklarının nasıl geliştirilebileceğini ve toplumsal ve çevresel açıdan daha adil bir iyileşme sürecine nasıl katkıda bulunulabileceğini araştıracak.

Çalıştay, ASF International’ın Challenging Practice: Essentials for the Social Production of Habitat (Uygulamaya Eleştirel Yaklaşım: Yaşam Alanlarının Toplumsal Üretiminin Temelleri) başlıklı eğitim programıyla da bağlantılıdır. 


Çalıştay hakkında

2023 depremlerinin üzerinden geçen üç yılı aşkın sürede yeniden yapılanma süreci Samandağ'ı kitlesel yerinden edilme, arazi kamulaştırmaları ve büyük ölçekli konut projeleri aracılığıyla köklü biçimde dönüştürdü. Yeniden yapılanmaya ilişkin pek çok karar alınmış olsa da bölge sakinlerinin bundan sonraki süreci şekillendirmesi için hâlâ çeşitli  imkânlar var.

2026 yılında Mağaracık sakinleriyle yürütülen katılımcı çalışmalardan hareketle bu çalıştay, Samandağ'da hızlı bir değişim sürecinden geçen bu mahalleye odaklanacak. Yeni toplu konut projeleri, geçmişte tarım alanlarından oluşan peyzajı dönüştürüyor. Bölgeye binlerce yeni sakinin taşınması beklenirken, bu durum çeşitli zorlukların yanı sıra daha kapsayıcı bir mahallenin şekillenmesi için de fırsatlar sunuyor.

Katılımcılar, mahalle sakinleri, yerel sivil toplum örgütleri ve meslek uzmanlarıyla birlikte çalışarak güvenli ve sosyal kamusal alanlardan bir araya gelme mekânlarına, yerel geçim kaynaklarının desteklenmesinden mahalleyi etkileyen kararlara anlamlı katılıma kadar uzanan topluluk önceliklerini ele alacak.

Bu ortak çalışma süresi boyunca katılımcılar, küçük ölçekli bir kamusal alan projesi veya geçici bir müdahale için öneriler geliştirecek. Amaç, topluluk temelli planlamanın yerel bilgi ve öncelikleri, yerel yaşayan mirası tanıyıp temel alarak, somut iyileştirmelere nasıl dönüştürebileceğini; daha kapsayıcı bir yeniden yapılanma için gerekli ilişkileri ve kolektif kapasiteyi nasıl güçlendirebileceğini araştırmak.


Nasıl öğreneceksiniz?

Bu çalıştay, hızlı bir değişim sürecinden geçen bir mahallenin gerçek koşullarını temel alan, iş birliğine ve uygulayarak öğrenmeye dayalı bir deneyim sunar. Katılımcılar, bölge sakinleri ve yerel paydaşlarla birlikte somut bir proje üzerinde çalışarak katılımcı planlamanın pratikte sunduğu olanakları ve karşılaştığı zorlukları keşfedecek.

Farklı mesleki geçmişlere ve deneyimlere sahip kişileri bir araya getiren çalıştay, bilgi ve deneyim paylaşımına, fikirlerin uygulamada sınanmasına ve planlama ile tasarım pratiklerinin toplulukların ihtiyaçlarına nasıl daha iyi yanıt verebileceği üzerine eleştirel düşünmeye olanak sağlayacak.

Kimler başvurabilir?

Mimarları, şehir plancılarını, tasarımcıları, sosyal bilimcileri, aktivistleri ve sanatçıları, topluluk temelli planlamanın afet sonrası iyileşme sürecini nasıl şekillendirebileceğini araştıracak disiplinlerarası bir uygulamalı eylem araştırması ekibine katılmaya davet ediyoruz.

Katılımcılar, mahalledeki ihtiyaçları anlamak, tasarım önerileri geliştirmek ve bu önerilerin nasıl hayata geçirilebileceğini araştırmak üzere bölge sakinleri ve yerel paydaşlarla birlikte çalışacak. Süreç aynı zamanda, mahallede uzun süredir yaşayanlarla yeni toplu konut alanlarına taşınan sakinleri bir araya getirerek ortak yaşam çevreleri üzerine düşünmelerini ve aralarında bağlar kurmalarını desteklemeyi amaçlıyor.

Atölye katılımcılarının yerel toplulukla etkili bir iletişim kurmasını sağlamak, böylece yerel topluluğun atölyeye anlamlı katılımını desteklemek amacıyla,  Türkçe ve/veya Arapça bilen adaylara ve Türkiye’de çalışma deneyimi olanlara öncelik verilecektir.

Neler öğreneceksiniz?

Çalıştayın sonunda katılımcılar aşağıdaki konularda deneyim kazanma fırsatı bulacak:

  • Bölge sakinlerinin ihtiyaçlarını, önceliklerini ve mahalledeki değişime ilişkin deneyimlerini anlamak için katılımcı yöntemleri uygulamak.
  • Yerel bilgiyi, gündelik yaşam pratiklerini ve toplulukların önceliklerini gözeten tasarım önerilerine dönüştürmek.
  • Fikirlerin hayata geçirilmesine yönelik yolları ve bu süreçte bölge sakinlerinin, meslek uzmanlarının ve kamu kurumlarının rollerini araştırmak.
  • Afet sonrası yeniden yapılanma sürecinde topluluk temelli planlamanın olanakları ve sınırları üzerine eleştirel düşünmek.

Katılımcılar, Mağaracık’ta kamusal alana yönelik bir müdahale için önerilerin geliştirilmesine katkıda bulunacak; ayrıca kendi çalışmalarında farklı bağlamlarda da yararlanabilecekleri yaklaşımlar ve çıkarımlarla çalıştaydan ayrılacak.

Başvuru

  • Başvuruların açılması: 9 Kasım 2026
  • Son başvuru tarihi: 29 Ocak 2027
  • Çalıştay tarihleri: 5–10 Nisan 2027


Çalıştay bilgileri

Başlık: Samandağ Yaşayan Miras Çalıştayı 2027 – Uygulamalı Topluluk Temelli Planlama

Yer: Mağaracık, Samandağ, Hatay, Türkiye

Çalıştay tarihleri:

  • Çevrimiçi sempozyum: 5 Mart 2027 Cuma (yarım gün)
  • Samandağ'da çalıştay: 5 Nisan Pazartesi – 10 Nisan Cumartesi 2027

Eğitim materyalleri: Çevrimiçi kaynaklar ve eğitim materyalleri katılımcılarla paylaşılacaktır.

Kontenjan: 25 katılımcı

Katılım ücreti ve konaklama

  • Çalıştay ücreti: £700
  • İndirimli katılım ücreti: 600 £ (ASF-UK üyeleri ve destek veren üniversitelerin öğrencileri için: University of Sheffield, School of Architecture and Landscape; University College London, The Bartlett DPU; Oxford Brookes University, CENDEP)
  • İsteğe bağlı konaklama: ASF-UK tarafından organize edilen 7 gecelik konaklama için £300.

Çalıştay, masrafların karşılanması esasına göre düzenlenmektedir. Katılımcı ücretleri, yerel ulaşım, öğle yemekleri ve çalıştay malzemeleri dâhil olmak üzere çalıştayın gerçekleştirilmesi için gerekli giderlere katkı sağlamaktadır.

Türkiye’de yaşayan katılımcılar için sınırlı sayıda burs imkânı sunulabilir. 2023 depremlerinden etkilenen bölgelerden gelen adaylara öncelik verilecektir. Çalıştaya katılmak istiyor ancak masrafları karşılayamıyorsanız başvurmanızı ve olası maddi destek imkânları hakkında bilgi almanızı rica ederiz.

Çalıştay ücretine çalıştay süresince yerel ulaşım, öğle yemekleri ve materyaller dahildir.

Uçak biletleri, kara yolu transferleri, akşam yemekleri ve elektronik ekipmanlar (ör. dizüstü bilgisayarlar ve fotoğraf makineleri) ücrete dahil değildir.

Samandağ’ı tanımayan katılımcıların ASF-UK tarafından sunulan konaklama seçeneğini tercih etmeleri tavsiye edilir.

Başvuru süreci 

  • Başvuruların açılması: 6 Kasım 2026 Cuma 
  • Son başvuru tarihi: 29 Ocak 2027 Cuma 
  • Kontenjan: 25 katılımcı

Başvuru süreci hakkında sorularınız veya desteğe ihtiyacınız varsa bizimle Türkçe ya da İngilizce olarak şu adresten iletişime geçebilirsiniz: [email protected]

BURADAN BAŞVURABİLİRSİNİZ